|
أوجانيوس الرابع: 3 آذار 1431 – 23 شباط 1447
مجمع فلورنسا (المسكوني السابع عشر): 26 شباط 1439 – آب (؟) 1445
1300- 1308-
براءة في الاتحاد مع اليونانيّين
"Lactentur coeli"
، 6 تموز 1439
قرار في شأن اليونانيّين
|
ترجمة النص اللاتيني |
النص اللاتيني |
|
1300-
[إنبثاق الروح القدس] إذن باسم
الثالوث الأقدس، الآب والابن والروح القدس، مع موافقة مجمع فلورنسا
المقدس العام هذا، نحدّد هذه الحقيقة الإيمانية لكي يؤمن بها
ويتقبّلها جميع المسيحيين، ولكي يعترفوا بها هكذا: أن الروح القدس هو
أزليّاً من الآب والابن، يتّخذ جوهره من الآب والابن معاً، وأنه
ينبثق أزلياً من هذا وذاك كما من مبدأ واحد وانبثاقٍ وحيد [رَ مجمع
ليون الثاني: 850]. |
1300 691
(De processione Spiritus Sancti. )
In nomine igitur Sanctae Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus
Sancti, hoc sacro universali approbante Florentino Concilio,
diffinimus, ut haec fidei veritas ab omnibus Christianis credatur
et suscipiatur, sicque omnes profiteantur, quod Spiritus Sanctus
ex Patre et Filio aeternaliter est, et essentiam suam suumque esse
subsistens habet ex Patre simul et Filio, et ex utroque
aeternaliter tamquam ab uno principio et unica spiratione procedit
(cf Cc. Lugdun. ll: *850); |
|
1301-
معلنين
أن ما يقوله الملافنة والآباء، أي أن الروح القدس ينبثق من الآب
بالابن، يرمي إلى هذا التصور الذي يعني أن الابن هو في نظر
اليونانيين السبب، وفي نظر اللاتين مبدأ قوام الروح القدس وكذلك
الآب.
وبما أنّ
كل ما هو من الآب أعطاه الآب نفسه لابنه الوحيد بالولادة، ما عدا
كونه أباً، فكون الروح القدس ينبثق من الابن قد اتّخذه الابن نفسه
أزلياً من الآب الذي ولد منه أزلياً.\ |
1301 691
declarantes, quod id, quod sancti Doctores et Patres dicunt, ex
Patre per Filium procedere Spiritum Sanctum, ad hanc
intelligentiam tendit, ut per hoc significetur, Filium quoque esse
secundum Graecos quidem causam, secundum Latinos vero principium
subsistentiae Spiritus Sancti, sicut et Patrem. Et quoniam omnia,
quae Patris sunt, Pater ipse unigenito Filio suo gignendo dedit,
praeter esse Patrem, hoc ipsum quod Spiritus Sanctus procedit ex
Filio, ipse Filius a Patre aeternaliter habet, a quo etiam
aeternaliter genitus est. |
|
1302-
نحدّد إلى ذلك أن الشرح الذي تتضمنه الكلمة "والابن" أضيف إلى
القانون إضافةً جائزة ومعقولة وذلك لإيضاح الحقيقة وتلبيةً للضرورة
الملحّة. |
1302 691 Diffinimus
insuper, explicationem verborum illorum 'Filioque' veritatis
declarandae gratia, et imminente tunc necessitate, licite ac
rationabiliter Symbolo fuisse appositam. |
|
1303-
وكذلك في خبز الحنطة، سواء كان متخمراً أو فطيراً، يتحقّق جسد
المسيح، وعلى الكهنة أن يحقّقوا وجود جسد الرّب نفسه في أيّ من هذين
الخبزين، أي تبعاً لعادة كنيستهم الغربية أو الشرقية. |
1303 692
Item, in azymo sive fermentato pane triticeo corpus Christi
veraciter confici; sacerdotesque in altero ipsum Domini corpus
conficere debere, unumquemque scilicet iuxta suae Ecclesiae sive
occidentalis sive orientalis consuetudinem. |
|
1304-
[مصير الموتى] كذلك إذا كان
الذين يتوبون توبةً صحيحة، يموتون في محبّة الله، قبل التكفير عن
خطاياهم التي اقترفوها بالفعل أو بالإهمال، بثمارٍ جديرة بتوبتهم،
فإن نفوسهم تتطهّر بعد موتهم بآلام تطهيرية، ولكي يتخلّصوا من مثل
هذه الآلام تفيدهم معونات المؤمنين الأحياء، من قدّاساتٍ وصلوات،
وصدقات، وأعمال تقوى أخرى يقوم بها عادةً المؤمنون من أجل مؤمنين
آخرين، بحسب قرارات الكنيسة. |
1304 693
(De sorte defunctorum.)
Item, si vere paenitentes in Dei caritate decesserint, antequam
dignis paenitentiae fructibus de commissis satisfecerint et
omissis, eorum animas poenis purgatoriis post mortem purgari: et
ut a poenis huiusmodi releventur, prodesse eis fidelium vivorum
suffragia, Missarum scilicet sacrificia, orationes et eleemosynas,
et alia pietatis officia, quae a fidelibus pro aliis fidelibus
fieri consueverunt secundum Ecclesiae instituta. |
|
1305-
وتقوى الذين بعد تقبّلهم المعمودية لم يتلطّخوا قطّ بالخطيئة، وكذلك
نفوس الذين بعد تلطّخهم بالخطيئة، سواء كانوا بعد في أجسادهم أو
تعرّوا منها، تطهّروا على ما سبق القول، هذه النفوس تقبل حالاً في
السّماء وتشاهد الله الثالوث والواحد في ذاته كما هو، مشاهدةً واضحة،
ولكن على درحاتٍ، وفق استحقاق كلّ منها. |
1305 693 - Illorumque
animas, qui post baptisma susceptum nullam omnino peccati maculam
incurrerunt, illas etiam, quae post contractam peccati maculam,
vel in suis corporibus, vel eisdem exutae corporibus, prout
superius dictum est, sunt purgatae, in caelum mox recipi et
intueri clare ipsum Deum trinum et unum, sicuti est, pro meritorum
tamen diversitate alium alio perfectius. |
|
1306-
أما نفوس الذين يموتون في حال الخطيئة المميتة أو الخطيئة الأصلية
فقط، فإنها تنحدر حالاً إلى الجحيم، ولكنها تعاقب بعقوباتٍ غير
متساوية (رَ 856 – 858(. |
1306 693
- Illorum autem animas, qui in actuali mortali peccato vel solo
originali decedunt, mox in infernum descendere, poenis tamen
disparibus puniendas (cf. DS 856-858 ). |
|
1307-
[رتبة الكراسي البطريركيّة – أولية الكرسي الروماني] كذلك نحدّد أن
للكرسي للروماني الرسولي وللحبر الروماني الأولية على المسكونة كلها،
وأن الحبر الروماني هو خليفة الطوباوي بطرس أمير الرسل والنائب
الحقيقي للمسيح، رأس الكنيسة كلها جمعاء، أبو جميع المسيحيين
ومعلّمهم، وإليه انتقلت من الربّ يسوع المسيح، عن طريق الطوباويّ
بطرس، السلطة الكاملة لرعاية الكنيسة الجامعة، وإدارتها، وسياستها،
وذلك على ما ورد في أعمال المجامع المسكونية وفي القوانين المقدسة.
|
1307 694
(Ordo sedium patriarch.; primatus Rom.)
Item diffinimus, sanctam Apostolicam Sedem, et Romanum Pontificem,
in universum orbem tenere primatum, et ipsum Pontificem Romanum
successorem esse beati Petri principis Apostolorum et verum
Christi vicarium, totiusque Ecclesiae caput et omnium
Christianorum patrem ac doctorem exsistere; et ipsi in beato Petro
pascendi, regendi ac gubernandi universalem Ecclesiam a Domino
nostro Jesu Christo plenam potestatem traditam esse; quemadmodum
etiam in gestis oecumenicorum Conciliorum et in sacris canonibus
continetur. |
|
1308-
وإلى ذلك
تُجدّد الرتبة التي تُثبتها القوانين لسائر البطاركة الأجلاء، بحيث
يكون بطريرك القسطنطينية الثاني بعد الحبر الروماني الكلي القداسة،
وبطريرك الاسكندرية الثالث، وبطريرك إنطاكية الرابع، وبطريرك أورشليم
الخامس، هذا مع الحفاظ على كل ما لهم من امتيازات وحقوق. |
1308
Renovantes insuper ordinem traditum in canonibus ceterorum
venerabilium patriarcharum, ut patriarcha Constantinopolitanus
secundus sit post sanctissimum Romanum Pontificem, tertius vero
Alexandrinus, quartus autem Antiochenus, et quintus
Hierosolymitanus, salvis videlicet privilegiis omnibus et iuribus
eorum. |
1309-
براءة "Moyses vir Dei"
ضد مجمع بال، 4 أيلول 1439
المجمع العام والبابا
|
ترجمة النص اللاتيني |
النص اللاتيني |
|
1309-
[أعضاء مجمع بال]... نشروا ثلاث
مقولات وصفوها بأنّها حقائق إيمانية، معلينين أننا وجميع الأمراء،
والأحبار، والمؤمنين الآخرين المتمسّكين بالكرسيّ الرسولي، هراطقة.
وهوذا نصّهم بحرفه: |
1309
(Synodales Concilii Basileensis) ... tres propositiones
quas fidei veritates vocant, quasi Nos et omnes principes ac
praelatos et alios fideles et devotos Apostolicae Sedis haereticos
facerent, protulerunt, quarum tenor sequitur in haec verba:
|
|
"الحقيقة
التي أعلنها مجمع كونستانس العام ومجمع بال الحالي في موضوع سلطة
المجمع العام ممثّلاً الكنيسة الجامعة، وفي أنّ سلطته هذه تعلو سلطة
البابا وأيّ سلطةٍ أخرى، هي حقيقة إيمان كاثوليكي.
هذه
الحقيقة بأن البابا لا يستطيع مطلقاً، بسلطته الخاصة، إلغاء مجمعٍ
عامّ ممثّلٍ للكنيسة الجامعة، ومنعقدٍ شرعياً لمعالجة إحدى القضايا
الواردة في الحقيقة السابقة، أو أي قضية أخرى، ولا إرجاءه إلى موعدٍ
آخر، ولا نقله إلى مكان آخر، إلاّ برضى هذا المجمع، هي حقيقة إيمانٍ
كاثوليكي.
"من قاوم
بعناد الحقائق السابقة عدّ هرطوقيّاً". |
'Veritas de
potestate concilii generalis universam Ecclesiam repraesentantis
supra papam et quemlibet alterum declarata per Constanciense et
hoc Basiliense generalia concilia, est veritas fidei catholicae.
Veritas haec, quod papa concilium generale universalem Ecclesiam
repraesentans actu legitime congregatum super declaratis in
praefata veritate, aut aliquo sine eius consensu nullatenus
auctoritate potest dissolvere, aut ad aliud tempus prorogare, aut
de loco ad locum transferre, est veritas catholica. Veritatibus
praedictis pertinaciter repugnans est censendus haereticus.'
|
|
[شجب المقولات]... المقولات نفسها
المنقولة بحرفها آنفاً وفق التأويل الفاسد الذي قام به جماعة بال،
وظهروا به فعلاً مخالفاً لمنطوق الكتاب المقدّس، والآباء القديسين،
ومجمع كونستانس نفسه، في غير إغفال لما سبق من قرار الإعلان أو
الحرمان مع كل ما تبعه وما يمكن أن يتبعه في المستقبل من كفرٍ
وعثرات، هذا كله من شأنه أن يُحدث شرخاً في كنيسة الله، وفوضى في
النظام الكنسيّ والأمارة المسيحية، ونحن نكفّر ونشجب ما وافق عليه
أعضاء هذا المجمع.
|
(Reprobatio:) ... ipsasque
propositiones superius descriptas iuxta pravum ipsorum
Basiliensium intellectum quem facto demonstrant, veluti sano S.
Scripturae et sanctorum patrum et ipsius constanciensis Concilii
sensui contrarium necnon praefatam assertam declarationis seu
privationis sententiam cum omnibus inde secutis et quae in futurum
sequi possent, tamquam impias et scandalosas necnon in manifestam
Dei Ecclesiae scissuram ac omnis ecclesiastici ordinis et
christiani principatus confusionem tendentes, ipso sacro
approbante Concilio damnamus et reprobamus, ac damnatas et
reprobatas nuntiamus. |
1310-
1328-
براءة في الاتّحاد مع الأرمن
"Exsultate Deo"
، 22 تشرين الثاني 1439
تحتوي هذه
البراءة على وثائق إيمانية تعيد ما جاء في شهادة الإيمان القسطنطينية
(راجع ما فوق رقم 150)، وتحديدات مجمع خلقيدونية في طبيعتي المسيح (301 –
303)، وتحديدات المجمع القسطنطيني الثالث، حول الإرادتين في المسيح (557
– 558)، والمرسوم حول سلطة مجمع خلقيدونية. ثم جاءت في البراءة تعليمات
حول الأسرار اتقتبست في معظمها من توما الأكويني
(De articulis fidei et Ecclesiae sacramentis)
. ولقد مرّ زمن طويل كانت فيه صحة هذه التعليمات موضع الشكّ، نظراً إلى
أنه يقال فيها أنّ مادة سرّ الرسامة الكهنوتية تقوم بتقديم الأواني
للمرتسم، فيما أن التقليد في الكنيستين الغربية والشرقية يؤكّد هنا أهمية
وضع الأيدي. وقد قرّر البابا بيوس الثاني عشر في الدستور
"Sacramentum ordinis"
(30 تشرين الثاني 1947: راجع رقم 3857 – 3861) أن صحّة الرسامة تقوم بوضع
الأيدي.
قرار في شأن الأرمن
|
ترجمة النص اللاتيني |
ترجمة النص اللاتيني |
|
1310-
خامساً لخّصنا حقيقة أسرار الكنيسة لكي تصل بطريقةٍ أسهل إلى أذهان
الأرمن الحاليّين والآتين، في الصيغة الموجزة التالية: أسرار الناموس
الجديد سبعة هي المعمودية، والتثبيت، والإفخارستيا، والتّوبة، ومسحة
المرضى، والكهنوت، والزّواج، وهي تختلف اختلافاً شديداً عن أسرار
الناموس القديم. فهذه لم تكن مصدراً للنعمة، بل كانت صورة لتلك التي
كانت ستصدر عن آلام المسيح. أسرارنا تتضمّن النعمة وتمنحها لمن
يتقبّلها كما ينبغي. |
1310 695 Quinto,
ecclesiasticorum sacramentorum veritatem pro ipsorum Armenorum tam
praesentium quam futurorum faciliore doctrina sub hac brevissima
redigimus formula. Novae Legis septem sunt sacramenta: videlicet
baptismus, confirmatio, Eucharistia, Paenitentia, extrema unctio,
ordo et matrimonium, quae multum a sacramentis differunt Antiquae
Legis. Illa enim non causabant gratiam, sed eam solum per
passionem Christi dandam esse figurabant: haec vero nostra et
continent gratiam, et ipsam digne suscipientibus conferunt. |
|
1311-
الأسرار الخمسة الأولى وضعت للكمال الروحيّ عند كلّ إنسانٍ في ذاته،
والاثنان الأخيران لأجل السّلوك والتكاثر في الكنيسة كلها.
فبالمعمودية نولد روحياً، وبالتثبيت ننمو في النعمة ونتقوى بالإيمان.
وإذ نولد من جديد ونتقوى نتغذّى بغذاء الإفخارستيا الإلهية. وإذا
سقطنا بالخطيئة في مرضٍ نفسيّ نشفى روحياً بالتوبة، وبمسحة المرضى
روحياً وجسدياً على ما تقتضيه حالة النفس. أما بالكهنوت فالكنيسة
تساس وتتكاثر روحياً، وبالزواج تنمو جسدياً. |
1311 695 - Horum
quinque prima ad spiritualem uniuscuiusque hominis in seipso
perfectionem, duo ultima ad totius Ecclesiae regimen
multiplicationemque ordinata sunt. Per baptismum enim
spiritualiter renascimur; per confirmationem augemur in gratia, et
roboramur in fide; renati autem et roborati nutrimur divina
Eucharistiae alimonia. Quod si per peccatum aegritudinem
incurrimus animae, per paenitentiam spiritualiter sanamur :
spiritualiter etiam et corporaliter, prout animae expedit, per
extremam unctionem ; per ordinem vero Ecclesia gubernatur et
multiplicatur spiritualiter, per matrimonium corporaliter augetur. |
|
1312-
جميع هذه الأسرار تُجرى بثلاثة أمورٍ تتكوّن منها: أشياء تعدّ
مادّتها، وأقوال تعدّ صورتها، وخادم السرّ الذي يمنح السرّ وهو ينوي
أن يفعل ما تفعله الكنيسة. إذا نقص أحد هذه المقوّمات لم يتمّ السرّ. |
1312 695 - Haec omnia
sacramenta tribus perficiuntur, videlicet rebus tamquam materia,
verbis tamquam forma, et persona ministri conferentis sacramentum
cum intentione faciendi, quod facit Ecclesia: quorum si aliquod
desit, non perficitur sacramentum. |
|
1313-
ثلاثةٌ من هذه الأسرار، أعني المعمودية والتثبيت والكهنوت، تطبع
النفس بطابع خاصّ، أي بعلامة روحيةٍ لا تمّحي، وتميزّها من سائر
الأسرار. ولهذا فهي لا تكرّر في الشخص الواحد. أما الأربعة الباقية
فليس لها طابعٌ خاصّ وهي قابلةٌ التكرار. |
1313 695 - Inter haec
sacramenta tria sunt: baptismus, confirmatio et ordo, quae
characterem, id est, spirituale quoddam signum a ceteris
distinctivum, imprimunt in anima indelebile. Unde in eadem persona
non reiterantur. Reliqua vero quattuor characterem non imprimunt,
et reiterationem admittunt. |
|
1314-
المركز الأول بين الأسرار للمعمودية، باب الحياة الروحية، فبها تصبح
أعضاء المسيح وجسد الكنيسة. وبما أنه بالإنسان الأول دخل الموت في
الجميع [رَ رو 5 : 12] فلا نستطيع على حدّ ما قال الحقّ، دخول ملكوت
السماوات [رَ يو 3 : 5] إذا لم نولد بالماء والروح.
مادّة
هذا السرّ الماء الحقيقيّ والطبيعيّ، سواءٌ كان بارداً أو حاراً.
صورته
هي: "أنا أعمّدك باسم الآب والابن والروح القدس". إلاّ أنّنا لا ننكر
أن المعمودية تحصل حقيقة بالكلمات: "ليُعمّد عبد المسيح فلان باسم
الآب والابن والروح القدس"، أو "بيديّ يعمّد فلان باسم الآب والابن
والروح القدس". فيما أن السببّ الرئيسيّ الذي تستمدّ منه المعمودية
قوّتها هو الثالوث، والسّبب الآليّ هو الخادم الذي يمنح السرّ
خارجياً، فإذا كان العمل الذي يقوم به هذا الخادم يقترن تعبيراً
بدعوة الثالوث الأقدس، فالسرّ يتحقّق. |
1314 696 Primum omnium
sacramentorum locum tenet sanctum baptisma, quod vitae spiritualis
ianua est : per ipsum enim membra Christi ac de corpore efficimur
Ecclesiae. Et cum per primum hominem mors introierit in universos
(cf: Rom 5, 12), nisi ex aqua et Spiritu renascamur, non possumus
ut inquit Veritas, in regnum caelorum introire (cf. Jo 3, 5 ).
Materia huius sacramenti est aqua vera et naturalis : nec refert,
frigida sit an calida. Forma autem est: Ego te baptizo in nomine
Patris et Filii et Spiritus Sancti. Non tamen negamus, quin et per
illa verba: 'Baptizetur (falso in plurimis ed.: baptizatur) talis
servus Christi in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti', vel
'Baptizatur manibus meis talis in nomine Patris et Filii et
Spiritus Sancti', verum perficiatur baptisma; quoniam cum
principalis causa, ex qua baptisma virtutem habet, sit sancta
Trinitas, instrumentalis autem sit minister, qui tradit exterius
sacramentum: si exprimitur actus, qui per ipsum exercetur
ministrum, cum sanctae Trinitatis invocatione, perficitur
sacramentum. |
|
1315-
خادم هذا السرّ هو الكاهن الذي تفرض عليه وظيفته أن يُعمّد، ولكن في
حال الضرورة يستطيع منح هذا السرّ ليس الكاهن أو الشماس الإنجيلي
وحدهما، بل العلمانيّ أو المرأة أيضاً، بل الوثنيّ والهرطوقيّ، بشرط
التقيّد بصيغة الكنيسة وعقد النيّة على عمل ما تعمله الكنيسة. |
1315 696 - Minister
huius sacramenti est sacerdos, cui ex officio competit baptizare.
In causa autem necessitatis non solum sacerdos vel diaconus, sed
etiam laicus vel mulier, immo etiam paganus et haereticus
baptizare potest, dummodo formam servet Ecclesiae et facere
intendat, quod facit Ecclesia. |
|
1316-
هذا السرّ يمحو كلّ خطيئة أصلية وفعليّة، وكل عقوبة تكفيريّة تفرضها
هذه الخطيئة؛ ومن ثمّ لا يفرض على المعدين أيّ تعويض عن خطاياهم
السالفة؛ وإن ماتوا قبل اقتراف أيّ خطيئة يبلغون حالاً ملكوت
السماوات ومشاهدة الله. |
1316 696 - Huius
sacramenti effectus est remissio omnis culpae originalis et
actualis, omnis quoque poenae, quae pro ipsa culpa debetur.
Propterea baptizatis nulla pro peccatis praeteritis iniungenda est
satisfactio: sed morientes, antequam culpam aliquam committant,
statim ad regnum caelorum et Dei visionem perveniunt. |
|
1317-
السرّ الثاني هو التثبيت، ومادّته الميرون المصنوع من زيت يعني نور
الضمير، ومن طيبٍ يعني رائحة الصيت الطيّب، يباركه الأسقف. أمّا
صورته فهي: "أسِمُك بسمة الصّليب، وأثبّتك بميرون الخلاص، باسم الآب
والابن والروح القدس". |
1317 697 Secundum
sacramentum est confirmatio; cuius materia est chrisma confectum
ex oleo, quod nitorem significat conscientiae, et balsamo, quod
odorem significat bonae famae, per episcopum benedicto. Forma
autem est : Signo te signo crucis, et confirmo te chrismate
salutis, in nomine Pattis et Filii et Spiritus Sancti. |
|
1318-
خادمه العاديّ هو الأسقف. وفيما يقوم الكاهن البسيط بجميع أنواع
الدّهن، لا يقوم بدهن التّثبيت إلاّ الأسقف وحده، لأنّنا نقرأ أن
الرّسل وحدهم، الذين يقوم الأساقفة مقامهم، كانوا يعطون الروح القدس
بوضع اليد، كما نرى ذلك عندما نقرأ أعمال الرسل: "ولمّا سمع الرّسل
الذين في أورشليم أنّ السامرة قد قبلت كلمة الله أرسلوا إليهم بطرس
ويوحنا، فانحدرا وصليا لأجلهم لكي ينالوا الروح القدس، إذ لم يكن بعد
قد حلّ على أحدٍ منهم، بل كانوا قد اعتمدوا فقط باسم الربّ يسوع؛
عندئذٍ وضعا أيديهما عليهم فنالوا الروح القدس". [أع 8 : 14 – 17]
فالتثبيت في الكنيسة يقوم مقام وضع اليد. ومع ذلك نقرأ أنه، بتفسيحٍ
من الكرسي الرسولي، لضرورةٍ معقولة ملحّة قام كاهنٌ بسيط بمنح سرّ
التثبيت بميرون من صنع الأسقف. |
1318 697 - Ordinarius
minister est episcopus. Et cum ceteras unctiones simplex sacerdos
valeat exhibere, hanc non nisi episcopus debet conferre: quia de
solis Apostolis legitur, quorum vicem tenent episcopi, quod per
manus impositionem Spiritum Sanctum dabant, quemadmodum Actuum
Apostolorum lectio manifestat: Cum enim audissent, inquit,
Apostoli, qui erant Hierosolymis, quia recepisset Samaria verbum
Dei, miserunt ad eos Petrum et Ioannem. Qui cum venissent,
oraverunt pro eis, ut acciperent Spiritum Sanctum: nondum enim in
quemquam illorum venerat, sed baptizati tantum erant in nomine
Domini Iesu. Tunc imponebant manus super illos, et accipiebant
Spiritum Sanctum (cf. Act 8 ,14 ss). Loco autem illius manus
impositionis in Ecclesia datur confirrnatio. Legitur tamen
aliquando per Apostolicae Sedis dispensationem ex rationabili et
urgente admodum causa simplicem sacerdotem chrismate per episcopum
confecto hoc administrasse confirmationis sacramentum. |
|
1319-
بهذا السرّ يعطى الروح القدس روح القوّة كما أُعطي للرّسل نهار
العنصرة، فيتقوّى به المسيحيّ فيعترف بجرأةٍ باسم المسيح. ولهذا
فالمثّبت يدهن على الجبهة مركز الحشمة، لكي لا يحمرّ عندما يعترف
باسم المسيح، ولا سيّما صليبه "عثرة اليهود وجهالة الأمم" [ر 1 كو 1
: 23] على حدّ قول الرسول: ولهذا نلمس الجبهة عندما نرسم إشارة
الصليب. |
1319 697 Effectus autem
huius sacramenti est, quia in eo datur Spiritus Sanctus ad robur,
sicut datus est Apostolis in die Pentecostes, ut videlicet
Christianus audacter Christi confiteatur nomen. Ideoque in fronte,
ubi verecundiae sedes est, confirmandus inungitur, ne Christi
nomen confiteri erubescat et praecipue crucem eius, quae Iudaeis
quidem est scandalum, gentibus autem stultitia (cf. 1 Cor 1, 23)
secundum Apostolum; propter quod signo crucis signatur. |
|
1320-
السرّ الثابت هو سرّ الإفخارسيتا، ومادّته خبز الحنطة وخمر الكرمة
يضاف إليهما قبل التقديس قليلٌ من الماء. ويضاف الماء لشهادة الآباء
القديسين ومعلّمي الكنيسة التي أثيرت أخيراً في النقاش وتبيّن منها
أن الربّ قد يكون قد مزج الماء بالخمر عندما وضع هذا السرّ.
وفضلاً
عن ذلك فإن هذا المزج أقرب إلى تمثيل آلام الربّ. والطوباوي البابا
اسكندر، الخامس بعد الطوباوي بطرس، يقول: "في قرابين الأسرار التي
تقدّم للربّ في حفلات القدّاسات، فليُقدّم للذبيحة الخبز والخمر
ممزوجاً بالماء، فقط؛ إذ أنّه لا يقدّم في كأس الربّ خمرٌ فقط أو ماء
فقط، بل مزيج من الاثنين، لأنهما كليهما، على حدّ ما نقرأ، أي الدم
والماء خرجا من جنب المسيح [ر يو 19 : 34]. ثمّ إن هذا الأمر موافق
لكونه يؤدي إلى التعبير عن مفعول هذا السرّ أي اتّحاد الشعب المسيحي
بالمسيح. فالماء يعني الشعب على حدّ ما ورد في المقطع الثاني من
الرؤيا: "مياهٌ كثيرة، شعوب كثيرة" [رؤ 17 : 15]. والبابا يوليوس،
الثاني بعد الطوباوي سلفستروس، يقول: "إن كأس الربّ، بحسب تعليمات
القوانين، يجب أن تُقدّم مزيجاً من خمرٍ وماء، إذ إننا نرى أنه يراد
بالماء الشعب، وبالخمر دم الربّ، فعندما يمتزج في الكأس الخمر
والماء، يكون الشعب متّحداً بالمسيح، وجمهور المؤمنين مرتبطاً بالذي
يؤمن به".
فيما أنّ
الكنيسة الرومانية المقدسة مسترشدةٌ الطوباويين الرسولين بطرس وبولس،
وجميع الكنائس الأخرى اللاتينية واليونانية التي تلألأت فيها أنوار
كل قداسةٍ ومعرفة، والتي سلكت هذا السلوك منذ فجر الكنيسة الناشئة
ولا تزال تتقيد به الآن، فيبدو من غير اللائق أن تصدف منطقة من
المناطق عن هذا المجرى العام والمعقول. فنقرّر إذن أن يجري الأرمن
أيضاً مجرى جميع العالم المسيحي، وأن يعمل كهنتهم، عند تقدمة الكأس،
على مزج الخمر بقليل من الماء كما سلف القول. |
1320 698 Tertium est
Eucharistiae sacramentum, cuius materia est panis triticeus, et
vinum de vite, cui ante consecrationem aqua modicissima admisceri
debet. Aqua autem ideo admiscetur, quoniam iuxta testimonia
sanctorum Patrum ac Doctorum Ecclesiae pridem in disputatione
exhibita creditur, ipsum Dominum in vino aqua per mixto hoc
instituisse sacramentum. Deinde, quia hoc convenit dominicae
passionis repraesentationi. Inquit enim beatus Alexander Papa,
quintus (successor) a beato Petro: 'In sacramentorum oblationibus,
quae intra Missarum solemnia Domino offeruntur, panis tantum et
vinum aqua permixtum in sacrificium offerantur. Non enim debet in
calice Domini aut vinum solum aut aqua sola offerri, sed utrumque
permixtum: quia utrumque, id est, sanguis et aqua, ex latere
Christi profluxisse legitur (cf. Jo 19, 34)'. Tum etiam, quod
convenit ad significandum huius sacramenti effectum, qui est unio
populi christiani ad Christum. Aqua enim populum significat,
secundum illud Apocalypsis: Aquae multae, populi multi (cf. Apc
17,15). Et Iulius Papa, secundus (sueccessor) post beatum
Silvestrum, ait: 'Calix dominicus iuxta canonum praeceptum vino et
aqua permixtus debet offerri, quia videmus in aqua populum
intelligi, in vino vero ostendi sanguinem Christi. Ergo cum in
calice vinum et aqua miscetur, Christo populus adunatur, et
fidelium plebs ei, in quem credit, copulatur et iungitur.' Cum
ergo tam sancta Romana Ecclesia a beatissimis Apostolis Petro et
Paulo edocta, quam reliquae omnes Latinorum Graecorumque
ecclesiae, in quibus omnis sanctitatis et doctrinae lumina
claruerunt, ab initio nascentis Ecclesiae sic servaverint et modo
servent, inconveniens admodum videtur, ut alia quaevis regio ab
hac universali et rationabili discrepet observantia. Decernimus
igitur, ut etiam ipsi Armeni se cum universo orbe christiano
conforment, eorumque sacerdotes in calicis oblatione paululum
aquae, prout dictum est, vino admisceant. |
|
1321-
صورة هذا السرّ هي أقوال المخلّص التي أقام بها هذا السرّ؛ إذ أن
الكاهن يقوم بهذا السرّ وهو يتكلّم باسم المسيح وشخصه. وهكذا بقوّة
هذه الكلمات يتحوّل جوهر الخبز إلى جسد المسيح، وجوهر الخمر إلى دمه،
ومع ذلك فالمسيح موجودٌ كاملاً تحت شكل الخبز، وكاملاً تحت شكل
الخمر، ففي كل قسمٍ من القربان مقدّساً، ومن الخمر مقدّساً، عند
انفصال هذا عن ذاك، يبقى المسيح كاملاً. |
1321 698 Forma huius
sacramenti sunt verba Salvatoris, quibus hoc confecit sacramentum;
sacerdos enim in persona Christi loquens hoc conficit sacramentum.
Nam ipsorum verborum virtute substantia panis in corpus Christi,
et substantia vini in sanguinem convertuntur: ita tamen, quod
totus Christus continetur sub specie panis et totus sub specie
vini. Sub qualibet quoque parte hostiae consecratae et vini
consecrati, separatione facta, totus est Christus. |
|
1322-
مفعول هذا السرّ أنه يحقّق في نفس من يتقبّله باستحقاق، اتّحاد
الإنسان بالمسيح. وبما أن الإنسان بالنّعمة يمتزج بالمسيح، ويتحدّ
بأعضائه، فالنعمة في هذا السرّ تزداد عند من يتقبّلونه باستحقاق، وما
يفعله الطّعام والشراب المادّيان في الحياة الجسدّية، من تقويةٍ
وتنميةٍ، وإصلاح، وإمتاع، يفعله هذا السرّ في الحياة الروحية، إذ به،
على حدّ ما يقول البابا أوربانوس (4 : 846) نسترجع في الفكر ذكرى
مخلصنا الملأى بالنعمة، ونتخلّص من الشرّ، ونتقوّى بالصلاح، وننمو
إلى مزيد من الفضائل والنّعم. |
1322 698 Huius
sacramenti effectus, quem in anima operatur digne sumentis, est
adunatio hominis ad Christum. Et quia per gratiam homo Christo
incorporatur et membris eius unitur, consequens est, quod per hoc
sacramentum in sumentibus digne gratia augeatur; omnemque
effectum, quem materialis cibus et potus quoad vitam agunt
corporalem, sustentando, augendo, reparando et delectando,
sacramentum hoc quoad vitam operatur spiritualem; in quo, ut
inquit Urbanus (IV) Papa (DS 846) gratam Salvatoris nostri
recensemus memoriam, a malo retrahimur, confortamur in bono, et ad
virtutum et gratiarum proficimus incrementum. |
|
1323-
السرّ الرابع هو سرّ التوبة ومادّته قائمة نوعاً ما على أفعال التوبة
التي تقسم ثلاثة أقسام: الأول هو ندامة القلب والتوجّع من الخطيئة
المقترفة، والتصميم على تجنبّها في المستقبل. والثاني هو الاعتراف
الشفهيّ الذي يقتضي من الخاطئ أن يُقرّ لكاهنه؛ وهو يكون عادةً
بالصلاة، والصوم، والصّدقة. صورة هذا السرّ هي كلمات الحلّ التي
يفوه بها الكاهن عندما يقول: "أنا أحلّك". وخادم هذا السرّ هو الكاهن
الذي يملك سلطة الحلّ عادياً أو بتفويضٍ من أحد الرؤساء. ومفعول هذا
السرّ يقوم بالحلّ من الخطايا. |
1323 699 Quartum
sacramentum est paenitentia, cuius quasi materia sunt actus
paenitentis, qui in tres distinguuntur partes. Quarum prima est
cordis contritio; ad quam pertinet, ud doleat de peccato commisso,
cum proposito non peccandi de cetero.
Secunda est
oris confessio; ad quam pertinet, ut peccator omnia peccata,
quorum memoriam habet, suo sacerdoti confiteatur integraliter.
Tertia est satisfactio pro peccatis secundum arbitrium sacerdotis;
quae quidem praecipue fit per orationem, ieiunium et eleemosynam.
Forma huius sacramenti sunt verba absolutionis, quae sacerdos
profert, cum dicit: Ego te absolvo; minister huius sacramenti est
sacerdos habens auctoritatem absolvendi vel ordinariam vel ex
commissione superioris. Effectus huius sacramenti est absolutio a
peccatis. |
|
1324-
السرّ الخامس هو مسحة المرمضى ومادّته زيت الزيتون الذي باركه
الأسقف. هذا السرّ لا يمنح إلاّ لمريضٍ تُخشى وفاته، ويجب أن يدهن
على الأمكنة التالية: على العينين بسبب النّظر، وعلى الأذنين بسبب
السمع، وعلى المنخرين بسبب الشمّ، وعلى الفم بسبب الذوق والكلام،
وعلى اليدين بسبب اللمس، وعلى الرّجلين بسبب المشي، وعلى الحقوين
بسبب المتعة التي تستمدّ منهما قوّتها. صورة هذا السرّ هي هذه: "بهذه
المسحة وبرحمة الربّ المليئة بالشفقة، ليغفر لك الربّ جميع الخطايا
التي ارتكبتها بالنظر..." وهكذا على سائر الأعضاء. |
1324 700 Quintum
sacramentum est extrema unctio, cuius materia est oleum olivae per
episcopum benedictum. Hoc sacramentum nisi infirmo, de cuius morte
timetur, dari non debet; qui in his locis ungendus est: in oculis
propter visum, in auribus propter auditum, in naribus propter
odoratum, in ore propter gustum vel locutionem, in manibus propter
tactum, in pedibus propter gressum, in renibus propter
delectationem ibidem vigentem. Forma huius sacramenti est haec:
'Per istam sanctam unctionem et suam piissimam misericordiam
indulgeat tibi Dominus, quicquid deliquisti per visum', et
similiter in aliis membris. |
|
1325-
خادم هذا السرّ هو الكاهن. أما مفعوله فهو شفاء النفس، وقد يكون
أيضاً شفاء الجسد بقدر ما يكون ذلك مفيداً للنفس. وعن هذا السرّ قال
الطوباويّ يعقوب الرسول: "هل فيكم مريض، فليدع كهنة الكنيسة وليصلّوا
عليه، ويمسحوه بالزيت باسم الربّ، فإنّ صلاة الإيمان تخلّص المريض،
والربّ ينهضه، وإن كان قد اقترف خطايا تغفر له (يع 5 : 14...). |
1325 700 - Minister
huius sacramenti est sacerdos. Effectus vero est mentis sanatio
et, in quantum animae expedit, ipsius etiam corporis. De hoc
sacramento inquit beatus Iacobus Apostolus: 'Infirmatur quis in
vobis ? Inducat presbyteros Ecclesiae, ut orent super eum,
ungentes eum oleo in nomine Domini; et oratio fidei salvabit
infirmum, et alleviabit eum Dominus, et si in peccatis sit,
dimitten tur ei' (Iac 5, 14s). |
|
1326-
السرّ السادس هو سرّ الكهنوت، ومادّته هي ما تمنح الدرجة بتقديمه
(إلى المرتسم). فالكهنوت يمنح بتقديم الكأس مع الخمر، والصينية مع
الخبز، وتمنح الشمّاسيّة الإنجيلية، بتقديم كتاب الأناجيل،
والشماسيّة الرسائلية بتقديم الكأس فارغةً مع الصينية فوقها فارغة.
وكذلك تمنح الدرجات الباقية بتسليم الأشياء التي تتعلّق بوظيفتها.
صورة
الكهنوت هي ما يلي: "تقبّل سلطة تقديم الذبيحة في الكنيسة من أجل
الأحياء والأموات، باسم الآب والابن والروح القدس". وهكذا بالنسبة
إلى صورة سائر الدّرجات الواردة بإسهاب في كتاب الرّسامات الروماني.
والخادم العاديّ لهذا السرّ هو الأسقف. ومفعوله هو إنماء النعمة، لكي
يكون أحد الناس أهلاً لخدمة المسيح. |
1326 701 Sextum est
sacramentum ordinis, cuius materia est illud, per cuius
traditionem confertur ordo: sicut presbyteratus traditur per
calicis cum vino et patenae cum pane porrectionem; diaconatus vero
per libri Evangeliorum dationem; subdiaconatus vero per calicis
vacui cum patena vacua superposita traditionem et similiter de
aliis per rerum ad ministeria sua pertinentium assignationem.
Forma sacerdotii talis est: 'Accipe potestatem offerendi
sacrificium in Ecclesia pro vivis et mortuis, in nomine Patris et
Filii et Spiritus Sancti'. Et sic de aliorum ordinum formis, prout
in Pontificali Romano late continetur. Ordinarius minister huius
sacramenti est episcopus. Effectus augmentum gratiae, ut quis sit
idoneus Christi minister. |
|
1327-
السرّ السابع هو سرّ الزواج، رمز اتحاد المسيح والكنيسة، على حدّ قول
الرسول: "إنّ هذا السرّ لعظيم، أقول هذا بالنسبة إلى المسيح
والكنيسة" (أف 5 : 32). والعلّة الفاعلة في الزواج هي الرّضى
المتبادل معبّراً عنه بالصوت الحيّ في كلمات ملفوظ بها.
يُعزى
إلى الزواج ثلاث ميزات: الأولى إنجاب الأولاد وتنشئتهم لخدمة الله؛
والثانية الأمانة والوفاء بين الأزواج؛ والثالثة عدم انفصام الزواج،
إذ أنه يمثّل اتحاد المسيح والكنيسة الذي لا ينفصل. وإذا كان من
المباح، بسبب الزنى، الانفصال، فلا يجوز عقد زواج آخر، لأن رباط
الزواج المعقود بحسب الشرع لا حلّ له أبداً.
[أدرجت
هنا وثائق أخرى: شهادة إيمان أثناسيوس (75 – 76)، وقرار الاتحاد مع
اليونانيين (1300 – 1398)، ومرسوم في إقامة بعض الأعياد مع الكنيسة
الرومانية. ثم ختم الكل بالنص التالي:] |
1327 702 Septimum est
sacramentum matrimonii, quod est signum coniunctionis Christi et
Ecclesiae secundum Apostolum dicentem 'Sacramentum hoc magnum est:
ego autem dico in Christo et in Ecclesia' (Eph 5, 32). Causa
efficiens matrimonii regulariter est mutuus consensus per verba de
praesenti expressus. Assignatur autem triplex bonum matrimonii.
Primum est proles suscipienda et educanda ad cultum Dei. Secundum
est fides, quam unus coniugum alteri servare debet. Tertium
indivisibilitas matrimonii, propter hoc quod significat
indivisibilem coniunctionem Christi et Ecclesiae. Quamvis autem ex
causa fornicationis liceat tori separationem facere, non tamen
aliud matrimonium contrahere fas est, cum matrimonii vinculum
legitime contracti perpetuum sit. |
|
1328-
بعد شرح هذه الأمور، لا بدّ لخطباء الأرمن من أن يقبلوا باسمهم
الخاص، وباسم بطريركهم واسم جميع الأرمن، ويعتنقوا، بتقوى وخضوع، هذا
القرار السينودسيّ المقدس جداً، بكل فصوله، وإعلاناته، وتحديداته،
وتعاليمه، وأوامره ونظمه، وكلّ ما سُجّل فيه، مع كل ما يعتقده
ويعلّمه كرسيّ الكنيسة الرومانية الرسوليّ المقدس. وليعترفوا في
احترام بالمعلّمين الآباء القديسين الذين تؤيّدهم الكنيسة الرومانية.
وكل ما تشجبه الكنيسة الرومانية من أشخاص وتعاليم، عليهم أن يشجبوه
هم أيضاً. |
1328 His omnibus explicatis
praedicti Armenorum oratores nomine suo et sui patriarchae et
omnium Armenorum, hoc saluberrimum synodale decretum cum omnibus
suis capitulis, declarationibus, diffinitionibus, traditionibus,
praeceptis et statutis omnemque doctrinam in ipso descriptam
necnon quicquid tenet et docet Sancta Sedes Apostolica et Romana
Ecclesia, cum omni devotione et obedientia acceptant, suscipiunt
et amplectuntur. Illos quoque Doctores et sanctos Patres, quos
Ecclesia Romana approbat, ipsi reverenter suscipiunt. Quascunque
vero personas et quicquid ipsa Ecclesia Romana reprobat et damant,
ipsi pro reprobatis et damnatis habent. |
|